top of page

శ్రీ కార్తీక పురాణం - ప్రథమ అధ్యాయం – కార్తీక మాస మహాత్మ్యం - కార్తీక మాస వ్రత విధానం .... (Sri Kartika Purana - First Chapter – Kartika Masa Mahatmyam)

Writer: Prasad Bharadwaj
Prasad Bharadwaj
6 days ago
3 min read

🌹🪔 1. శ్రీ కార్తీక పురాణం - ప్రథమ అధ్యాయం – కార్తీక మాస మహాత్మ్యం🪔 🌹

🪔 కార్తీక మాస వ్రత విధానం, కార్తీక స్నాన విధానం, కార్తీక దీపారాధన మహిమ, మాస ఆధ్యాత్మిక సందేశం 🪔

✍️ ప్రసాద్ భరద్వాజ


ఓం శ్రీ గణేశాయ నమః । ఓం నమః శివాయ । ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ ।


కార్తీక మాసం సర్వమాసాలలో అత్యంత పవిత్రమైనదిగా, విశిష్టమైనదిగా పురాణాలు పేర్కొన్నాయి. ఈ మాసంలో చేసే స్నానం, దానం, జపం, తపస్సు, దీపారాధన, భగవన్నామస్మరణం విశేషమైన పుణ్యఫలాలను ప్రసాదిస్తాయని శాస్త్రవచనం.


🍀 ప్రథమాధ్యాయం 🍀


ఒకప్పుడు నైమిశారణ్యంలో శౌనకాది మహర్షులు సత్రయాగం చేస్తూ, సూత మహాముని వద్దకు వచ్చి భక్తితో నమస్కరించి ఇలా ప్రార్థించారు. "ఓ మహాత్మా! తమరి ద్వారా ఎన్నో పురాణేతిహాసాలను, వేదవేదాంగాల రహస్యాలను తెలుసుకున్నాము. ఇప్పుడు సకల పాపాలను తొలగించి, పుణ్యఫలాలను ప్రసాదించే కార్తీక మాస మహాత్మ్యాన్ని వినాలని మా కోరిక. ఈ పవిత్ర మాసం యొక్క విశిష్టతను, ఈ మాసంలో ఆచరించవలసిన ధర్మాలను, కార్తీక వ్రతం యొక్క ఫలితాలను మాకు వివరించవలసిందిగా కోరుతున్నాము" అని అడిగారు.


శౌనకాది మహర్షుల మాటలను విన్న సూత మహాముని ఎంతో సంతోషించి ఇలా చెప్పసాగాడు. "ఓ మహర్షులారా! మీరు అడిగిన ప్రశ్న ఎంతో పవిత్రమైనది. కార్తీక మాస మహిమను గతంలో వసిష్ఠ మహర్షి జనక మహారాజుకు, బ్రహ్మదేవుడు నారద మహర్షికి, పరమశివుడు పార్వతీదేవికి, శ్రీమహావిష్ణువు లక్ష్మీదేవికి వివరించారు. అటువంటి మహిమాన్వితమైన కార్తీక మాస వృత్తాంతాన్ని మీకు వివరిస్తాను. భక్తిశ్రద్ధలతో శ్రద్ధగా వినండి. ఈ మహాత్మ్యాన్ని వినడం వల్ల జన్మజన్మాంతరాలలో చేసిన పాపాలు తొలగి, పుణ్యఫలాలు కలుగుతాయి" అని పలికాడు.


అదే సమయంలో పరమశివుడు పార్వతీదేవికి కార్తీక వ్రత మహిమను వివరిస్తూ, "దేవీ! నీవు అడిగిన వ్రతం స్కాంద పురాణంలో వివరించబడింది. మిథిలా నగరంలో వసిష్ఠ మహర్షి జనక మహారాజుకు ఈ వ్రత విశిష్టతను ఉపదేశించబోతున్నాడు. ఆ వృత్తాంతాన్ని ఆలకించు" అని చెప్పాడు.


అప్పుడు మిథిలా నగరంలో జనక మహారాజు వద్దకు వసిష్ఠ మహర్షి విచ్చేశారు. మహర్షిని చూసిన జనకుడు ఎంతో ఆనందించి సింహాసనం నుంచి లేచి, భక్తితో నమస్కరించి, అర్ఘ్యపాద్యాలతో సత్కరించి, పాదపూజ చేసి ఆ పాదోదకాన్ని తన శిరస్సుపై చల్లుకున్నాడు. అనంతరం "మహర్షీ! తమ రాకతో నా జన్మ ధన్యమైంది. నా రాజ్యం, నా ప్రజలు, నా గృహం పవిత్రమయ్యాయి. తమరు మా నగరానికి విచ్చేయడానికి గల కారణాన్ని సెలవివ్వండి" అని ప్రార్థించాడు.


అందుకు వసిష్ఠ మహర్షి "జనక మహారాజా! నేను ఒక మహాయజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలని సంకల్పించాను. ఆ యజ్ఞానికి అవసరమైన ధనసహాయం, ఇతర సహాయాలను పొందడానికి నీ వద్దకు వచ్చాను" అని అన్నారు. జనకుడు అందుకు అంగీకరిస్తూ, "మహర్షీ! తమరు కోరిన సహాయాన్ని తప్పకుండా అందిస్తాను. అయితే చాలాకాలంగా నా మనస్సులో ఒక సందేహం ఉంది. సంవత్సరంలోని పన్నెండు మాసాలలో కార్తీక మాసానికే ఎందుకు అంతటి విశిష్టత కలిగింది? ఈ మాసం యొక్క మహిమ ఏమిటి? దీనిని ఆచరించడం వల్ల కలిగే పుణ్యఫలాలు ఏమిటి? దయచేసి వివరించండి" అని అడిగాడు.


జనక మహారాజు ప్రశ్నకు వసిష్ఠ మహర్షి సంతోషించి, "రాజా! నీవు అడిగిన ప్రశ్న ఎంతో ఉత్తమమైనది. కార్తీక మాసం హరిహర స్వరూపమైన పవిత్ర మాసం. ఈ మాసంలో ఆచరించే వ్రతం సకల పాపాలను తొలగించి, మానవులకు ఇహలోక సుఖాలను, పరలోక శ్రేయస్సును ప్రసాదిస్తుంది. ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించడమే కాకుండా, దాని మహిమను శ్రద్ధగా వినడం వల్ల కూడా పుణ్యఫలం లభిస్తుంది. వయస్సు, వర్ణం, కులం అనే భేదాలు లేకుండా ప్రతి ఒక్కరూ ఆచరించదగిన మహోన్నతమైన వ్రతం ఇది" అని వివరించడం ప్రారంభించారు.


🛕 కార్తీక మాస వ్రత విధానం 🛕


"ఓ జనక మహారాజా! కార్తీక మాసంలో సూర్యుడు తులారాశిలో సంచరించే సమయంలో, ప్రతి ఒక్కరూ సూర్యోదయానికి ముందే నిద్రలేచి కాలకృత్యాలు తీర్చుకొని పవిత్ర స్నానం ఆచరించాలి. అనంతరం దానధర్మాలు, దేవతారాధనలు చేయాలి. కార్తీక మాసం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ప్రతిరోజూ విష్ణుసహస్రనామ పారాయణం, శివలింగార్చన, హరిహర నామస్మరణం భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహించాలి. ముందుగా ఈ మాసానికి అధిదేవత అయిన శ్రీదామోదరుని స్మరించి, 'ఓ దామోదరా! నేను భక్తితో ఆచరించబోయే కార్తీక వ్రతానికి ఎటువంటి ఆటంకాలు కలగకుండా నన్ను అనుగ్రహించు' అని ప్రార్థించి వ్రతాన్ని ప్రారంభించాలి."


🛀 కార్తీక స్నాన విధానం 🛀


"రాజా! కార్తీక వ్రతాన్ని ఆచరించేవారు ప్రతిరోజూ సూర్యోదయానికి ముందే నిద్రలేచి, నదికి లేదా పవిత్ర జలాశయానికి వెళ్లి స్నానం చేయాలి. స్నానానికి ముందు గంగాదేవిని, శ్రీమహావిష్ణువును, పరమశివుడిని, భైరవుడిని భక్తితో స్మరించాలి. సంకల్పం చెప్పుకొని పవిత్ర జలాల్లో స్నానం ఆచరించిన తరువాత సూర్యభగవానుడికి అర్ఘ్యప్రదానం చేయాలి. పితృదేవతలకు శాస్త్రోక్తంగా తర్పణాలు సమర్పించాలి. అనంతరం నదీతీరంలో పితృదేవతలను స్మరించి జలాన్ని సమర్పించాలి."


"ఈ కార్తీక మాసంలో గంగ, గోదావరి, కృష్ణ, కావేరి, తుంగభద్ర, యమున వంటి పవిత్ర నదులలో ఏ ఒక్క నదిలో స్నానం చేసినా విశేష పుణ్యఫలం లభిస్తుంది. స్నానం అనంతరం శుభ్రమైన వస్త్రాలను ధరించి, శ్రీమహావిష్ణువుకు ప్రీతికరమైన పుష్పాలతో ధూపదీప నైవేద్యాలు సమర్పించి పూజించాలి. భగవంతునికి గంధం, పుష్పాలు సమర్పించి, భక్తితో నమస్కరించాలి. అనంతరం అతిథులను, అభ్యాగతులను గౌరవించి, వారికి ప్రసాదం అందించాలి. ఇంటి వద్దగానీ, దేవాలయంలోగానీ, రావిచెట్టు సమీపంలోగానీ కూర్చొని కార్తీక పురాణాన్ని పఠించాలి లేదా శ్రద్ధగా వినాలి."


🪔 కార్తీక దీపారాధన మహిమ 🪔


"సాయంకాలం సంధ్యావందనం, నిత్యకర్మలు పూర్తిచేసిన తరువాత శివాలయంలోగానీ, విష్ణు ఆలయంలోగానీ, తులసి కోట వద్దగానీ భక్తితో దీపారాధన చేయాలి. శక్తిని బట్టి నైవేద్యాన్ని తయారుచేసి భగవంతునికి సమర్పించాలి. ఆ ప్రసాదాన్ని ఇతరులకు పంచిపెట్టి, అనంతరం తాను స్వీకరించాలి. మరుసటి రోజు శక్తిని బట్టి అన్నదానం చేసి, సమస్త జీవుల పట్ల దయాభావాన్ని కలిగి ఉండాలి."


ఇలా కార్తీక మాసమంతా నియమ నిష్ఠలతో వ్రతాన్ని ఆచరించే స్త్రీలు, పురుషులు ఈ జన్మలో చేసిన పాపాలే కాకుండా, పూర్వజన్మలలో చేసిన పాపకర్మల నుంచి కూడా విముక్తి పొంది, మోక్షప్రాప్తికి అర్హులవుతారు. ఈ వ్రతాన్ని స్వయంగా ఆచరించే అవకాశం లేనివారు, భక్తితో వ్రతాన్ని ఆచరించే వారిని దర్శించి నమస్కరించినా పుణ్యఫలాన్ని పొందుతారు అని వసిష్ఠ మహర్షి జనక మహారాజుకు కార్తీక మాస మహాత్మ్యాన్ని వివరించారు.


ఈ విధంగా సూత మహాముని శౌనకాది మహర్షులకు కార్తీక మాస మహిమను వివరించాడు.


🌺 ఈ అధ్యాయం యొక్క ఆధ్యాత్మిక సందేశం. 🌺


కార్తీక మాసం కేవలం స్నానాలు, పూజలు, దీపారాధనలకే పరిమితమైనది కాదు. శరీర శుద్ధితో పాటు మనస్సును పవిత్రం చేసుకోవడం, ఇంద్రియ నిగ్రహం, దానధర్మాలు, జీవకారుణ్యం, హరిహర తత్త్వాన్ని స్మరించడం ఈ మాసంలోని ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక సాధనలు.


ఇతి శ్రీ స్కాంద పురాణాంతర్గత కార్తీక మాహాత్మ్యే ప్రథమాధ్యాయం సంపూర్ణం.

🌹 🌹 🌹 🌹 🌹


Comments


©2023 by Daily Bhakti Messages 3.
Proudly created with Wix.com

bottom of page